Sommigen zijn er blij mee, en sommigen vinden het maar niets: in Cheljabinsk is Baba Jaga verschenen

30.07.2018

In Cheljabinsk is er een standbeeld van Baba Jaga verschenen.

Zoals een correspondent van RIA “Novy Denj” schrijft, heeft de beroemdste Slavische heks zich gezellig genesteld in het stadscentrum bij het Poppentheater en beantwoordt ze volledig aan de definitie van “angstaanjagend (als we terugdenken aan hoe ze in de sprookjes beschreven werd), maar sympathiek”. 


Baba Jaga is het meest ingewikkelde en meest tegenstrijdige personage in de Slavische mythologie. Tijdens de voorbije eeuwen heeft ze het imago verworven van een verschrikkelijke oude vrouw met een mes uit beenderen die diep in het bos in een griezelige hut woont en die goede mensen allerlei slechte dingen aandoet.

Volgens een aantal onderzoeken echter is het beeld van Baba Jaga in de tijd van het matriarchaat ontstaan en was ze in het begin een uiterst krachtige beschermster: ze hield het geslacht en nationale tradities in stand en beschermde weeskinderen. Geleidelijk aan veranderde de mooie godin in een strijdster en vertegenwoordigster van Nav (de wereld der doden) en werd ze een begeleidster van Yav naar Nav en de heerseres over het Hoogste Ondergrondse Koninkrijk (dat is nog niet de wereld der doden, maar het bevindt zich al in de wereld van de niet-levenden). Op een bepaald moment verwierf Jaga een (dood) been uit bot en begon ze te gelijken op een levende dode.

In de periode van de kerstening van Kievskaja Roes werd Baba Jaga samen met een reeks andere goden uit de oudheid definitief bestempeld als een vijand van de mensheid: ze veranderde van een mooie beschermster in een boze oude vrouw die kinderen bakt in de oven. Maar dat was eigenlijk bijna waarheidsgetrouw: de Slaven staken hun kinderen (ook wel tieners, bejaarden en zieken) in een warme oven en daar werden ze gewassen en werden hun ziekten weggestoomd.

In de 20e eeuw onderging het personage van Baba Jaga opnieuw veranderingen en vandaag de dag wordt de heks eerder gezien als rare oude vrouw, die slecht maar tegelijkertijd vrolijk en schadeloos is.

Er moet worden opgemerkt dat Jaga in de sprookjes de brave jeugd wel op de zenuwen werkt, maar dat ze altijd de goede weg toont aan diegene die de weg wil weten en bereid is moeilijkheden te overwinnen om zijn doelen te bereiken; en dat ze hoewel ze op het einde een mooie maagd gevangen houdt, ze haar allerlei nuttige dingen leert, zoals het voorbereiden van haar bruidsschat, het houden van orde en het doen van het huishouden. Dat betekent dat ze dus in essentie een lerares is. Dus is haar verschijning in Cheljabinsk op de dag der bescherming der kinderen helemaal symbolisch: de bescherming houdt niet in dat ze het kind weghoudt van stormen en ontberingen, maar dat ze het kind vaardigheden aanleert die noodzakelijk zijn voor het leven, het aanleert de juiste beslissingen te nemen en de juiste weg te kiezen.

Maar het stadsbestuur, dat vandaag een feestelijke ceremonie gehouden heeft voor de inhuldiging van het standbeeld, heeft er een andere betekenis aan gegeven: “De organisatoren zijn van mening dat deze gebeurtenis culturele tradities en de belangrijkste sociale problemen zal verenigen, werd er gezegd in het stadhuis. Het kunstproject “Baba Jaga” is wereldberoemd en neemt deel aan buitenlandse tentoonstellingen van moderne kunst in Miami en Dubai. Er zijn soortgelijke beeldhouwwerken geïnstalleerd in steden in Rusland en Noord-Amerika en nu is Cheljabinsk hun culturele zusterstad. De “volkssuperheldin” is de ambassadrice van het project geworden, heeft de Russische cultuur op het internationaal podium gebracht en is ook een symbool voor de wedergeboorte van traditionele en nationale waarden”.

De ambtenaren hebben wel niet precies vermeld hoe Baba Jaga nu precies promoot en symbool staat, maar iedere grootmoeder moet nu eenmaal een geheim hebben.

Bovendien werd er besloten om voor de openingsceremonie die om 13 uur startte het hek van het Poppentheater te verven.

Het verven is een paar uur geleden begonnen. Dus kan het feest voor mensen uitdraaien op een manier die ook de ziel van Baba Jaga vertegenwoordigt: zowel met blijdschap als met stoutheid.